مراسم شب چله و کف زنی

شب یلدا آخرین شب پاییز و طولانی ‌ترین شب سال است که از قدیم به عنوان “شب چله” نامگذاری شده است.

در گذشته زمستان حقیقی را دو ماه می ‌دانستند و به چهل روز اول”چله بزرگ” و به بیست روز بعد “چله کوچک” می ‌گفتند و در ابتدای چله بزرگ جشن شب چله می‌ گرفتند.

چون از روز بعد از شب چله کم‌ کم روزها بزرگ و شب ‌ها کوچک می ‌شوند در واقع این جشن به‌ نشانه‌ آغاز پیروزی نور بر ظلمت برگزار می شود.
کف” نوعى شیرینى است که با زدنِ آب “چوبک” و شیرین کردن آن به دست مى ‏آید برای تهیه این شیرینی محلی مقدارى “چوبک” که در گویش بیرجند “پشمشویه” یا “بیخ” مى ‏نامند ( که ریشه نوعی گیاه صحرایی است) را کوبیده و چند بار در آب مى ‏جوشانند و چون این آب تلخ است آن را عوض می‌ کنند و مجددا مى ‏جوشانند این کار را آنقدر تکرار مى ‏کنند که تلخی آب گرفته شود و هیچ طعمى نداشته باشد.

آب را مى‏ گذارند سرد شود آنگاه آن را در ظرف بزرگی که بهتر است تغار سفالی باشد ، مى ‏ریزند و با “دسته‏ گز” که از ترکه‏ه ای به هم بسته شده درخت گز یا انار است هم مى‏ زنند و این زدن را آنقدر ادامه مى ‏دهند که آب چوبک “کف” کند و معمولا هم زدن با آهنگ خاصی ادامه می‌ یابد تا “کف” سفت شود.

سپس مقدارى شیره انگور یا شیره شکر و یا پودر شکر را به بتدریج به آن اضافه می کنند و زدن کف را ادامه مى‏ دهند تا خوب مخلوط شود و “کف” شیرین شود. وقتى که «کف» از هر جهت آماده شد آن را در ظرفهایى مى ‏کشند و روى آن را مغز کوبیده گردو، بادام، پسته و تخم رازیانه و بادیان مى ‏پاشند و با سرانگشت آن را مى ‏خورند.

“کف زدن” از سرگرمى‏ هاى زمستان به خصوص شب چلّه یا یلدا است، در این میان گروهی از جوانان قبل از شیرین کردن کف‌ ها با پرتاب آن به سوی همدیگر و مالیدن کف به سر و صورت یکدیگر شادی و نشاط را به جمع مهمانان می آورند.

گاهی نیز در شبهای برفی برای شگون مقداری از کف را روی برفها می ریزند.

 

 

 

 

 

 

 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

دوست دارید به بحث ملحق شوید؟
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *